Yapay Zekâ ve Gerçeklik Krizi…

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

          Aleyna Şimşek / Yazılım Öğrencisi

Gerçeklik, inandığımız olgular bütünüdür.

Öyleyse gerçeklik, görmezden gelinilen değil, sahiplenilen olgular olmalıdır.

Zira bir toplumu sahte müjde girdileriyle idare etmek, eninde sonunda algoritmalarına sahte veri girmiş sistemlere dönüştürür.

İşte onun içindir ki yapay zekâ denilen sistem asla yalanla eğitilmemelidir.

Günümüz algoritmik çağında müjdeler üreterek toplumları idare stratejisi bir iletişim stratejisi değil, gerçeklerden bir kaçış planıdır.

Çünkü gerçek verinin yerine şişirilmiş söylemler koyarsanız; halkın algısı ile gerçek arasındaki makas büyür, sonunda sistem çöküşe doğru gider.

Zira her ne kadar “doğru ayakkabısını giyene kadar, yalan dünyayı dolanır” olsa da gerçek, sonunda sisteme sızar.

Yapay zekâ; veriye dayalı sonuçlar üretir. Ancak veriler manipüle edilirse algoritmalar da yanıltıcı çıktılar üretir.

Tıpkı herhangi bir ülke sosyolojisinin sahte müjdelerle yönetilmeye çalışıldığı durumlar gibi…

Eğer bir sistem sürekli alkışa ihtiyaç duyuyorsa, kod tabanı sorunlu demektir. Çünkü herhangi bir sistemin sürdürülebilirliği, aldığı alkışın desibelinden yani gürültü ölçü biriminden değil algoritmanın doğruluğundan beslenir.

Örneğin gerçeklerle yüzleşmeyen sistem nereye gider?

Yapay zekâ çağında bile bir sistem yalnızca performans verisiyle değil, güven metriğiyle çalışır. Gerçeği görmezden gelen yalanı algoritmik olarak önceleyen sistem önce kendine olan güveni, sonra sürdürülebilirliğini kaybeder.

Sahte ve yanıltıcı verilerle beslenen yapay zekâ, gerçek sorunları tanımlayamaz. Karar destek sistemleri, sapmış veriyle çarpık çözümler önerir. Sahte müjdeler, yapay zekânın karar mekanizmasını bozar.

Örneğin İrlanda’da yaşayan Warren Tierney isimli bir şahıs, boğaz ağrısı için önce doktora gitmek yerine yapay zekaya danışır. Yapay zekâdan ‘’ önemsiz, kanser ihtimali düşük’’ yanıtını alınca buna güvenir, durumu önemsemez ve ölümcül bir hataya mal olur. Aylarca doktora gitmez. Durum vahimleşince doktora gider ve boğaz kanseri olduğunu öğrenir.

Burada yapay zekânın karşısındakini eğitildiği ölçüde bilgilendirdiğini görüyoruz. Burada yapay zekanın yapmadığı şey bazı tetkiklerin yapılması gerektiği şeklindeki uyarı yerine yüklenen veri ölçüsünde cevap vermek olmuştur.

Oysa doktor kesin teşhisi koymadan önce bazı tetkikler istemiş gelen sonuca göre kesin teşhisi koymuş oysa yapay zekâ bu süreci es geçmiştir.

Çünkü yapay zekâ; ne kadar “gerçek veri” üzerine çalışsa da yüzde yüz güvenmek yanıltıcı olduğu kadar ciddi bir hata riski barındırır.

Yapay zekâ yaşadığımız şu dijital çağda birçok işimizi kolaylaştırsa da algı yönetimini etkileyecek birçok gerçeklik kriziyle de karşılaşmamıza neden olabileceği açıktır.

Siz siz olun yapay zekanın yapabilecekleri karşısında her zaman temkinli olun.