Sürücüsüz Otonom Arabalara Hazır mıyız?

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Aleyna Şimşek / Üniversite Öğrencisi / Yazılım

Yollarda sürücüsüz yani otonom araçları görebilmek belki çok uzak bir gelecekte gerçekleştirilebilecek bir hayalden öte bir şey değildi.

Oysa bugün birçok ülkede trafikte artık otonom yani sürücüsüz araçları görmek mümkün. Tabi bu alanı kullanabilmek için ilk başta özel yollar, test sürüşleri için özel test alanları özel trafik güncellemeleri yapmak gerekiyor.

Yaklaşık 10 yıl önce bu alana yönelik çalışmalar ile ABD, Çin, Hollanda, İsveç, Almanya, İngiltere, Singapur ve Güney Kore gibi ülkeler bu alanda epey bir yok kat ettikleri gibi bugün trafikte sürücüsüz otonom araçları kullanmaktadırlar.

Sürücüsüz yani otonom araçlar olarak bilinen yeni trend alanı nedir isterseniz buna bir göz atalım.

Otonom araçlar, yapay zekanın komut verdiği çevresini algılayıp ona göre pozisyon belirleyen çok az veya hiç insan müdahalesi olmadan kendiliğinden hareket edebilen robot arabalardır.

Peki bunu Türkiye koşullarına uyarladığımızda kuralsızlığın kural olduğu ülkemiz trafiğine çözüm mü olur yoksa kaos mu yaratır?

Bilindiği üzere Yapay Zekâ denilen sektör sadece bir teknoloji varyasyonu değil aynı zamanda bir davranış yansımasıdır.

Eğer ülkemiz koşullarında biz kural tanımaz bir trafik kültürüyle yapay zekâya komut verirsek, sonuç yapay zekanın doğal yansıması değil sadece yapay zekâ görünümlü alaturka sürücü izdüşümüdür. Bir nevi dijital maganda olmaktır.

Dediğim gibi artık yapay zekâ çağındayız. Ancak bu teknolojiyi bugün sadece dışarıdan ithal etmek yetmez, beraberinde kendi yerli davranış kodlarımıza da entegre etmemiz gerekir. Özellikle de trafiğimize…

Bunun nedeni ise sürücüsüz araçlar, dünya genelinde “evrensel trafik mantığına” göre geliştiriliyor. Bu geliştirirken de ülkeden ülkeye değişen bölgesel ve yerel sapmalar dikkate alınmıyor bunlar hesaba katılmıyor.

Özellikle Türkiye gibi mevcut “alaturka sürüş kültürüne” sahip ülkelerde bu durum, trafiğin çökmesine kaos denilen karmaşalara neden olabilir.

Oysa yapay zekâ denilen yeni trend için “kural setleri” kutsaldır.

Ülkemizde klişe bir slogan vardır. ‘’Kurallar, çiğnenmek içindir’’

Bu zihniyetin hâkim olduğu bir yerde yani kırmızı ışıkta durmayan, makas atmayı marifet sayan, emniyet şeridini ihlal eden, çakarlı sürüşü marifet sayan bir trafik sisteminde otonom araç neyi örnek alıp neyi reddedecek?

Zira alaturka yani doğu kültürlü trafiğimizde istisna, kuraldan öndedir. Böyle bir durumda yapay zekâlı sürücüsüz bir araç kendine hangi davranış biçimini modelleyecek veya uyarlayıp, uygulayacak?

Daha da ötesi, evrensel sisteme göre uyarlanan sistem dışı davranışlar otonom araçlara “güncellenemez risk” oluşturma durumu söz konusu.

Oysa otonom araçlar; yapay zekâ öğretisiyle hareket eden komut alan adapte olan sistemlerdir.

Yapay zekâ ile yürüyen bir sürücüsüz otonom araç, makas atan bir trafik magandası karşısında nasıl bir tepki geliştirir?

Yapay zekanın en önemli avantajı, yorulmaması, unutmaması ve kuraldan sapmamasıdır. Ama sistem ve sıradışı davranışların hâkim olduğu bir trafik altyapısında bu avantaj dezavantaja dönüşürken sıfırlanma ihtimalini de beraberinde getirir.

Yerel mantıkla geliştirilmiş yapay zekâ trafikte güvenirlik sağlar mı?

Yapay zekanın özelliği yerel kodları öğrenebilme potansiyelidir.

Ancak bu durum yerel normların doğru, tutarlı olması hâlinde işe yarar. Eğer edindiğimiz davranış kültürü kaotikse yapay zekada “kaotikleşir.”  Bu da yeni maganda algoritmaları türetecektir.

Sonuç olarak evrensel trafik kültürünü içselleştirmezsek yapay zekalı sürücüsüz otonom araçların teknolojik faydası yetersiz kalır.

Zira yapay zekâlı sürücüsüz otonom araçlar sadece dijital bir sürücü değil aynı zamanda etik, kültürel ve sosyal davranışları da modelleyen bir araçtır.

İşte bu nedenle bizim gibi kural dışılığı kural yapan trafik koşullarında sadece otonom aracı değil, trafik davranışımızı da güncellemek gerekir.

Yoksa büyük şehirlerimizdeki kaos yaratan trafiğe, Almanya veya İsveç’te eğitilmiş, komut verilmiş bir otonom aracı sokarsan araca kafayı yedirirsin!