Tapu işlemlerinde sağlık raporu istenmesi durumu sıkça sorulan bir sorudur.
Bunun nedenini tapu işlemine taraf olan kişilerin yaşlılık hali, fiziksel engel durumu, gereksiz zaman kaybı olabileceği düşüncesi ve ekonomik sebepler olarak gösterebilmek mümkündür.
1847’de kurulan 177 yıllık Tapu ve Kadastro Teşkilatı gibi kadim bir kurumu son zamanlarda ” 65 yaşına sağlık raporu mecbur tutuluyor” gibi mesnetsiz algılarla yıpratılmak istenirken yıllarca memurluktan müdürlüğe kadar bir çok kademede çalışan bir eski kurum mensubu olarak çok ama çok zor şartlarda çalışan bu kadim kurum ve çalışanlarına büyük haksızlık edilmekte Kars/Susuz’dan Hakkari/Çukurca’ya ve ülkenin dört bir köşesinde belki bir çoğumuzun ayak bile basmaktan imtina edeceği yurdun en meşakkatli bölgelerinde görev yapan bu akıncı beyleri töhmet altında bırakılmak istenmekte 177 yıllık bir kurum yıpratılmak belki bilinçsizce yıpratılmak istenmektedir.
Bunun doğru bir algı olmadığını isterseniz Tapu mevzuatı açısından kısaca irdeleyelim.
Tapu Sicil Tüzüğünün ‘’Tasarruf yetkisinin belirlenmesi’’ başlıklı 19.maddesi kapsamında öncelikle ilgilinin tapu işlemi yapabilmesi için;
*Önce istemde bulunanların fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığı araştırılır.
*İkinci aşamada Tapu Müdürlüğü, istem sahibinin ifade, tavır ve davranışlarından ayırt etme ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunda şüpheye düşerse işte o zaman resmî veya özel sağlık kuruluşundan ilgilinin ayırt etme gücüne sahip olup olmadığı hakkında fotoğraflı sağlık raporu ister.
Zira daha sonraki zamanlarda tarafların yakınlarının açabilecekleri gayrimenkul davalarına delil oluşturması bağlamında düzenlenen sağlık raporun tarihi ve numarası resmî senet veya istem belgesi içeriğinde belirtilir ve raporun aslı işlem dosyasında saklanır, denilmektedir.
Daha detaylı ifade etmek gerekirse Tapu müdürlüklerine yapılan başvurularda Müdürlük tarafından öncelikle başvurunun hak sahibi tarafından yapılıp yapılmadığı yönünde inceleme yapılır. Yapılan inceleme neticesinde hak sahipliği yönüyle bir sakıncanın olmadığı anlaşılır ise işlem gerçekleştirilmesi sırasında, özellikle ileri yaşlarda bulunma ya da normal olmayan davranışlarda bulunulması gibi durumlarda istemde bulunan kişi ya da kişilerin ayırt etme gücüne sahip olup olmadıkları incelenir. Müdürlük söz konusu incelemeyi istem sahibinin ifade, tavır ve davranışlarından yola çıkarak gerçekleştirir.
Örneğin, istem sahibine adı-soyadı, doğum yeri, yaşı gibi bilgilerin yanı sıra hangi işlem için tapu müdürlüğüne başvuru yapıldığı, hangi taşınmazla ilgili işlem yapılacağı, ne kadar bir bedel karşılığında işlem yapılacağı gibi konular hakkında sorular sorulabilir.
İstem sahibi tarafından verilen cevaplar ayırt etme gücüne sahip olduğu konusunda şüphe oluşturmuyor ise istem sahibinden sağlık raporu istenmesine gerek yoktur. Ancak, istem sahibi tarafından verilen cevaplar ayırt etme gücüne sahip olduğu konusunda şüphe oluşturuyor ise talebin karşılanabilmesi için istem sahibinden ayırt etme gücüne sahip olup olmadığı konusunda sağlık raporu alması istenir. Bu rapor gelmeden bir işlem gerçekleştirilmez.
Yetkili makamlar tarafından düzenlenmiş olan sağlık raporu istem sahibi tarafından Müdürlüğe sunulur ve Müdürlük tarafından söz konusu sağlık raporu incelenir. Bu raporun özel veya resmi hastanelerin psikiyatri polikliniğinden alınması gerekmektedir. İşlemin yapılmasına engel bir durumun olmadığı rapordan anlaşılıyor ise talep karşılanarak işlem gerçekleştirilir. Sağlık raporunun tarihi ve numarası resmî senet veya istem belgesi içeriğinde belirtilir ve raporun aslı işlem dosyasında saklanır.
Özellikle belirtmek gerekir ki yaş ileriliği tek başına sağlık raporu istenmesini gerektiren bir husus değildir. Burada önemli olan kişinin yaşından ziyade ayırt etme gücüne sahip olup olmadığının tespit edilmesidir. Bu durum genelde 65 yaş üstü vatandaşlarımızdan sağlık raporu istenir olarak bilinse de Müdürlüğümüz için aslolan ayırt etme gücünün belirginliğinin belirlenmesidir.
Özetle belirtmek gerekirse 65 yaş ve üstüne sağlık raporu istenmesi durumu eksik veya yanlış bilinen bir konu olup doğrusu, rapor istemenin kriteri yaş ile ilgili olmayıp başvuru sahiplerinin (18 veya 64+ üstü) yaş kriterlerine bakılmaksızın kişinin akli melekelerinin yerinde olup olmadığı ile ilgili bir husus olup, gerektiğinde ayırt etme yetisinde bir sorun varsa 18 yaşındaki bir gençten böyle bir rapor istenebileceği gibi 80 yaş ve üstündeki ayırt etme yetisi yerinde olan kişiden istenmeyeceği gibi açıklamak mümkündür.
Sağlık raporu istenmesi durumuna birde tersinden bakalım isterseniz.
Eğer akli meleke yetisi yerinde olmadığı halde tapu işlemine onay verilen kişi veya kişilerin üzerindeki gayrimenkulü şuursuz haliyle sattığı düşünüldüğünde sonraki zamanlarda tapu devri yapan kişinin alt mirasçılarının birbirlerine girdiği bir toplumsal düzeni veya akli melekeleri yerinde olmayan kişinin şuursuzca devrettiği tapuya yönelik gayrimenkul davaları nedeniyle mahkemelerin yaşayacakları iş yükünü aklınıza bir getirin.
İşte bunun içindir ki istenmesi gerekenden rapor istemek böyle bir toplum düzensizliği ve kaosu ortadan kaldırdığı gibi mahkemelerin gereksiz iş yüküne de set çekmektedir.
Dolayısıyla her 65 yaşına sağlık raporu istendiği gerçek olmadığı gibi bir şehir efsanesinden öte bir şey değildir.
Son olarak şunu ifade etmeliyim ki her ne olursanız her kim olursanız olun devletin muhafızı olan böyle bir kurumu yıpratmayın!
Kullanılmayan Araziye Devlet El Atacak…
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.