Engellilerimizi Koruma Kalkanımız:’’ Vesayet Kararı’’

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kanunlarımız sadece fiil ehliyetine sahip normal vatandaşlarımızı korumuyor aynı zamanda zihinsel engelli veya kendi kişisel haklarını koruyamayacak düzeydeki vatandaşlarımıza ‘’koruma kalkanı’’ olarak onların kişisel ve ekonomik haklarını da korumakla mükelleftir.

* Vesayet durumunu sebep olan nedenler aşağıda ifade edildiği üzere;

-Kişinin akıl hastalığı veya akıl zayıflığı

-Savurganlık

-Alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı,

-Kötü yaşama tarzı,

-Şirketi kötü yönetimi,

-Yaşlılığın getirdiği bunama,

-Ağır hastalığa bağlı işlerini gerektiği gibi yönetememe

-Özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkûmiyettir.

Ancak bu son madde ergin kişinin doğrudan vesayet altına alınacağı anlamına gelmemektedir.

Çünkü 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 407’nci maddesi gereğince, kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin bir kişi, isteği üzerine kısıtlanabilir veya kendisine kayyım atanabilir; toplam beş yıl veya daha fazla kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan ergin bir kişi, isteği bulunmasa dahi kişiliğinin veya malvarlığının korunması bakımından gerekli görülmesi halinde kısıtlanabilir. Bu suretle kısıtlananları temsilen vasi olarak atanan kişi veya mahkeme tarafından yetkilendirilen kayyım işlem yapabilir.

   Vesayetin Kapsamı

Vasinin vasi adına mahkemece verilen temsil kabiliyeti ile vesayet altındaki kişiyi resmî kurumlarda temsil etme, mallarına özen gösterme ve mallarını yönetme görevleri vardır. Yani Vasi, vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil eder.

   Vasi Atanması ve Süresi

Vasinin, kısıtlıyı temsilen işlem yapabilmesi için kesinleşmiş vesayet kararını ibraz etmesi gerekir.

Vasilik süresi 4721 sayılı kanunun 456 .maddesi uyarınca kural olarak iki yıldır. 2 yıllık süre vasilik kararının kesinleşmesi ile başlar. Vesayet makamı bu süreyi uzatabilir.

Vasinin tapu veya diğer resmi kurum işlem taleplerinde, vesayet kararının alındığı tarihten itibaren iki yıllık süre dolmuşsa tapu müdürlüğünce sürenin uzatıldığına ilişkin karar istenir.

Vesayet Altındaki Kişilerin Tapu İşlemleri

Vesayet altındaki kişinin, vesayet makamından ya da denetim makamından izin alınması gereken işlemleri TMK’nın 462 ile 463’üncü maddelerinde belirtilmiştir

Vesayet Makamının İzni Gereken İşlemler (TMK 462)

*Taşınmaz alımı ve satımı

* Satın alma usulü ile kamulaştırma ve kamuya terk,

*Trampa,

* İpotek

* Taşınmaz üzerinde başkaca ayni hak tesis edilmesi,

*3yılveyadahauzunsürelikirasözleşmelerinintapusicilineşerhi,

*Taksim

*Mirasın taksimi

*Miras payının devri ve benzeri sözleşmelerin yapılması,

*Kat irtifakı ve kat mülkiyeti kurulması,

*Kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve kat karşılığı temlik yapılması,

* Taşınmazın cins tashihi

* Mal rejimi sözleşmeleri

Bu tapu işlemleri vesayet makamının iznine ilişkin mahkeme kararının alınması gerekir.

 -Denetim Makamı olan Asliye Hukuk Mahkemesinin İzni Gereken İşlemler(TMK 463)

*İşletmenin devri, tasfiyesi ve şirkete ayni sermaye konulması,

*Bakım alacaklısı olarak ölünceye kadar bakma akdi ve ölünceye kadar gelir sözleşmesi yapılması için vesayet makamının izninden sonra denetim makamının izninin alınması gerekir.

*Vesayet altındaki kişi ile vasi arasında sözleşme yapılması durumunda vesayet makamının izninden sonra denetim makamının izni ile birlikte işleme kayyımın katılması gerekir.

-Vasinin Yapamayacağı Yasak İşlemler

*Vesayet altındaki kişi adına vakıf kurmak,

*Taşınmaz mal bağışında bulunmak

*Kefil olmak veya kefalet sözleşmeleri yapmak

Vasinin izin almadan yapabileceği işlemler

*İntikal

*İfraz,

*Tevhit

*Yola terk

*İştirakın feshi

*Tashih

*İpotek terkini

*Süresi dolan ayni ve şahsi hakların terkini,

Bu işlemler vesayet makamından izin almadan vesayet kararı ile yapılabilecektir.

Vesayet Altındaki Kişinin Taşınmazının Satış Usulü

Vesayet altındaki kişinin taşınmazı 2 şekilde satılabilir.

1-Açık artırma(ihale) usulü

2- Pazarlık usulü

• İhale Usulü satış

Bu satış durumu açık arttırma ile yapılır. Mahkeme bir satış memuru görevlendirir vasinin de olduğu bir ortamda ihale açık arttırma usulü ile yapılır. İhale kimde kaldıysa ihale sonucu hâkim tarafından onaylanır. Bu onaydan sonra hâkim tapu müdürlüğüne gönderilmek üzere tenfiz kararı yazar ve ihale tutanağının bir suretini bu karara ekler. Bu karar tapu işleminin temelini oluşturur.

• Pazarlıkla satış

Yine mahkemece görevlendirilen satış memuru ve vasi yanında ayrıca ihaleye kapalı zarf usulü ile en az 3 istekli davet edilerek küçük çapta yine bir ihale yapılır. İhale kimde kalırsa sonuç hâkim tarafından onaylanır. Yine hâkim tarafından tapuya bir tenfiz kararı yazılır ve ihale tutanağı eklenir.

Yani Tapu Müdürlüğüne, her iki durumda da taşınmazın alıcı adına tescili için hâkim tarafından yazılan ihale tezkeresi ve ekinde ihale tutanağının onaylı örneği ve tabi ki kısıtlıyı temsilen vasinin vesayet kararını ibraz etmesi gerekir.

İhale tezkeresi, tapuya tescilin hukuki sebebini oluşturur. Alıcı, hâkim tarafından yazılan tezkere gereğince tapu müdürlüğüne tescil talebinde bulunur.

Hâkimin taşınmazın pazarlıkla satışı için vasiye izin verildiğine yönelik kararı ile tapu müdürlüğünde doğrudan resmi senet düzenlenmek suretiyle satış işlemi yapılmaz.

Vesayetin Kendiliğinde Sona Ermesi

*Küçük üzerindeki vesayet, ergin olması ile kendiliğinden kalkar.

*TMK’nın 471 inci maddesi uyarınca (cezanın sona ermesi) özgürlüğü bağlayıcı ceza sebebiyle kısıtlı bulunan kişi üzerindeki vesayet, ile kendiliğinden ortadan kalktığından, kısıtlanan kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla talepte bulunması durumunda, tapu müdürlüğünce adli makamlardan kısıtlılık halinin sona erip ermediği soru konusu edilir.

Diğer kısıtlılık hallerinde ise vesayet devam eder ve yukarıda belirtilen işlemlerde vesayet makamının kararı gerekir.

Kısıtlının ölümü halinde tapu sicilindeki vesayet şerhi intikal işlemi ile birlikte terkin edilir ve sonucundan ilgili mahkemeye bilgi verilir.

Vesayet ile ilgili olarak bilinmesi gereken diğer işler

• 1 yıldan eski satış veya alım mahkeme kararı ile işlem yapılamaz. Bu durumda kararın geçerli olduğuna dair mahkemenin onayı gerekir.
• Vesayet altındaki kısıtlının taşınmazı ancak kendi kredi alacağı için ipotek edilebilir. Vasinin alacağı kredi için ipotek edilemez.
• kişinin borcu için vasi, kısıtlının taşınmazını ipotek ettiremez.

• Doğruyu yanlışı ayırt etme yetisine sahip kısıtlı kişi, vasiden habersiz işlem yapmışsa vasinin işleme onay vererek geçerlilik kazandırabilir.( TMK/451,452)
• Kısıtlı doğruyu yanlışı ayırt etme gücüne sahip değilse kısıtlının kendi başına yaptığı tapu işlemi ancak vesayet makamı ve denetim makamının kararıyla geçerlilik kazanabilir.(TMK/ 465)
• Vasi vekalet vererek vekaleten tapu işlemi yaptırabilir. Bu durumda mahkeme izin kararının da vekalet yanında verilmesi gerekir.

Özel vesayet

Vesayet mahkeme tarafından tek bir kişiye değil de kısıtlının aile fertleri arasından seçeceği 3 kişilik yakınından oluşan bir aile meclisine verebilir ve özel vesayetin süresi 4 yıldır.

Özel vesayet, genel olarak kısıtlının ‘’ şirket veya şirket ortaklığı’’ gibi durumlarda mallarını yönetemez olması halinde uygulanan bir yöntemdir.

Bu durumda aile meclisi sulh hukuk mahkemesi yerine geçer yukarıda izin alarak yapacağı tapu işlemlerini doğrudan kendisi yapabilir (taşınmaz alım ve satımı, trampa, ipotek, taksim, kira şerhi, vb.) mahkemeden karar alması gerekmez. Ancak ‘’ şirkete ortak olma, ÖKBA, kısıtlı ile aile meclisi arasında tapu işlemi) hallerinde Asliye Hukuk Mahkemesinden karar alması gerekir.